คอลัมน์ เลาะรั้ว

นายช่าง


ในการวางผังแผนพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศพ.ศ. 2531 กำหนดให้พื้นที่มาบตาพุดเป็นเขตอุตสาหกรรมและก็ตั้งใจจะวางผัง เมืองมาบตาพุดเป็นระดับพ.ร.บ.ผังเมืองเฉพาะ แต่ไม่ทราบด้วยเหตุผลใด ผังเมืองมาบตาพุดจึงเป็นกฎกระทรวงผังเมืองรวม ??

มีการปรับปรุงกฎกระทรวงผังเมืองรวมมาแล้วหลายครั้ง ล่าสุดฉบับพ.ศ. 2546 ซึ่งหมดอายุไปแล้วเมื่อ 12 พ.ค.2551 ปัจจุบันอยู่ในขั้นต่ออายุใช้งาน 1 ปี (ซึ่งอาจจะต่อไปได้อีก 1 ปี หลังจากหมดอายุครั้งที่ 1)

ผลของการบังคับใช้ผังเมืองรวมก็อย่างที่ทราบกันคือ ปัญหามลภาวะที่มีผลกระทบต่อสุขภาพและชุมชนอย่างรุนแรง จนมีการฟ้องร้อง ชะลอโครงการลงทุนในมาบตาพุด 76 โครงการ

ทำไม กฎกระทรวงผังเมืองรวมมาบตาพุดจึงไม่อาจป้องกันปัญหามลภาวะในนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดได้

คำตอบก็คือ ขอบเขตอำนาจการบังคับใช้ของผังเมืองตามพระราชบัญญัติการผังเมืองที่มีคำจำกัดความดังนี้ : ผังเมืองรวม หมายความว่า แผนผัง นโยบายและโครงการ รวมทั้งมาตรการควบคุมทั่วไป เพื่อให้เป็นแนวทางในการพัฒนา และการดำรงรักษาเมืองและบริเวณที่เกี่ยวข้อง หรือชนบทในด้านการใช้ประโยชน์ในทรัพย์สิน การคมนาคมและการขนส่ง การสาธารณูปโภค บริการสาธารณะและสิ่งแวดล้อม เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์การผังเมือง

ดังนั้น เมื่อพิจารณาเจตนารมณ์ของการจัดทำกฎกระทรวงผังเมืองรวมแล้ว ก็เห็นได้ว่าไม่มีประสิทธิภาพประสิทธิผล ในการแก้ไขและป้องกันปัญหามลภาวะของนิคมมาบตาพุดได้

เหตุที่ต้องใช้พระราชบัญญัติผังเมืองเฉพาะมาแก้ไขและป้องกันปัญหามลภาวะในมาบตาพุดก็มาจากวัตถุประสงค์ของผังเมืองเฉพาะที่ว่า

ผังเมืองเฉพาะ หมายความว่า แผนผังและโครงการดำเนินการเพื่อพัฒนาหรือดำรงรักษาบริเวณเฉพาะแห่งหรือกิจการที่เกี่ยวข้องในเมืองหรือบริเวณที่เกี่ยวข้องหรือชนบทเพื่อประโยชน์การผังเมือง

ผลต่อเนื่องจากวัตถุประสงค์หรือคำจำกัดความของผังเมืองเฉพาะ จึงมีบทบัญญัติเรื่องการจัดทำผังเมืองเฉพาะ โดยกำหนดหลักเกณฑ์วิธีการรวมทั้งบทบัญญัติที่จะต้องมีในมาตรา 28 แห่งพระราชบัญญัติการผังเมือง 2518 ซึ่งกำหนดขอบเขตของผังเมืองเฉพาะ โดยให้อำนาจในการจัดการในพื้นที่ผังเมืองเฉพาะไว้หลายประการ

ประการแรกคือ เรื่องการบริหารจัดการพระราชบัญญัติผังเมืองเฉพาะซึ่งจะต้องมีการบริหารจัดการเรียกว่า คณะกรรมการบริหารการผังเมืองส่วนท้องถิ่นที่มีอำนาจในการบริหารจัดการตามบทบัญญัติในพระราชบัญญัติการผังเมืองมาตรา 51 (ขอไม่แสดงรายละเอียดเพราะมีอำนาจกว้างขวาง) 

อำนาจสำคัญของคณะกรรมการ ก็คือ อำนาจในการจ่ายเงินชดเชย เงินค่าตอบแทน ในกรณีที่มีการเคลื่อนย้ายประชากร กรณีที่แผนผังผังเมืองเฉพาะกำหนดขอบเขตบริเวณที่จะต้องดำเนินการในเรื่องของการจัดทำสาธารณูปโภค การเว้นที่ว่างหรือพื้นที่ที่กำหนดเป็นฉนวนระหว่างพื้นที่ที่มีโครงการอันอาจส่งผลกระทบอย่างใดอย่างหนึ่งต่อเขตที่อยู่อาศัย การจัดเตรียมจัดสร้างระบบบำบัดของเสีย น้ำเสีย ขยะ และอื่นๆ อันจำเป็นที่ต้องมีสำหรับการใช้สอยพื้นที่

ทั้งนี้เพื่อให้การโยกย้ายประชากร ทรัพย์สิน หรืออสังหาริมทรัพย์ทั้งปวงตามหลักการที่กำหนดไว้ในแผนผังเมืองเฉพาะได้รับการชดเชยหรือทดแทนอย่างเป็นธรรม 

และสุดท้ายที่สำคัญคือต้องมีงบประมาณในการจัดทำสาธารณูปโภค สาธารณูปการจริง ตามแผนผังพัฒนาการที่จัดวางไว้ ซึ่งรวมไปถึงเงิน ที่จะต้องใช้ในการทดแทน ชดเชย การเคลื่อนย้ายประชากรด้วย

เรื่องของอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการชุดนี้บัญญัติไว้ครบถ้วนหลายบทบัญญัติหลายมาตราในพระราชบัญญัติการผังเมือง ในกรณีของนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดปัญหาเงินงบประมาณไม่น่าจะเป็นปัญหาเพราะนิคมอุตสาหกรรมทุกแห่งก็มีเงินกองทุนที่มีหลักการใช้ในการพัฒนานิคมอุตสาหกรรมอยู่แล้ว และก็เข้าใจว่ามีอยู่มากพอที่จะใช้ในการจัดทำ จัดสร้าง สิ่งที่กำหนดไว้ในผังเมืองเฉพาะ

คำถามคือ ใครเป็นผู้รับผิดชอบจัดทำจัดดำเนินการในเรื่องนี้

คำตอบอยู่ที่ รมว.มหาดไทย ที่จะสั่งการให้ กรมโยธาธิการ และกรมผังเมือง จัดทำผังเมืองเฉพาะขึ้น เพื่อเสนอผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภา

อีกคำถามตามมาคือ รัฐบาลเห็นชอบเรื่องนี้หรือไม่???

ข่าวสดรายวัน 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553 ปีที่ 20 ฉบับที่ 7282